Μουσείο Χαρτονομισμάτων

Στο ιστορικό κτίριο της Ιονικής Τράπεζας, εκεί όπου λειτούργησε ουσιαστικά η πρώτη ελληνική τράπεζα, το 1839, όταν ακόμα η Κέρκυρα, όπως και τα υπόλοιπα Επτάνησα ανήκαν στην Ιόνια Πολιτεία, κάτω από την Προστασία της Αγγλικής Αρμοστείας, θα δείτε να ξεδιπλώνετε μπροστά σας η οικονομική, κι όχι μόνο ιστορία της Ελλάδας.

Στο νεοκλασικό αυτό κτίριο, έργο του αρχιτέκτονα Γιάννη Χρόνη, φιλοξενείται από το 1981, έτος ίδρυσης του, το Μουσείο Χαρτονομισμάτων, το μοναδικό στην Ελλάδα κι ένα από τα ελάχιστα -και μάλιστα τόσο καλά καταρτισμένα- στον κόσμο.

Στις ξύλινες προθήκες του θα θαυμάσετε τα πρώτα τραπεζογραμμάτια που «έκοψε» η Ιόνια Πολιτεία από το 1839 έως κι εκείνα που κυκλοφόρησε η Ιονική Τράπεζα έως το 1920, οπότε και έληξε το εκδοτικό της προνόμιο, αλλά και τουρκικά γρόσια καθώς και χαρτονομίσματα, που κυκλοφόρησαν τόσο κατά την ιταλική όσο και κατά τη γερμανική Κατοχή.

Δε λείπουν φυσικά τα τραπεζογραμμάτια, που πρωτοκυκλοφόρησε η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, από το 1840, έτος ίδρυσης της, καθώς είχε το προνόμιο αυτό, αλλά ούτε και οι «Φοίνικες», τα πρώτα ουσιαστικά χαρτονομίσματα του ελληνικού κράτους, που τυπώθηκαν το 1831 στο Ναύπλιο, πρώτη πρωτεύουσα του νέου ελληνικού κράτους από τον Κυβερνήτη Ιωάννης Καποδίστριας, όλα σπανιότατα και πολύ μεγάλης αξίας

Και φυσικά μπορείτε να δείτε όλα τα χαρτονομίσματα, περίπου 2000 τεμάχια, που κυκλοφόρησε η Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία από το 1932, είναι το μοναδικό ίδρυμα που εκδίδει νομίσματα, μέχρι και τα τελευταία που αποσύρθηκαν το 2002, με την έλευση του ευρώ, ενώ σε ξεχωριστή αίθουσα, βρίσκονται χαρτονομίσματα από άλλες χώρες, τα οποία κυκλοφόρησαν μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Υπάρχουν επίσης τραπεζογραμμάτια της Τράπεζας Κρήτης και Ηπειροθεσαλλίας, καθώς και κέρματα-νομίσματα. Στις προθήκες μπορείτε επίσης να θαυμάσετε τα τοπικά ενοριακά χαρτονομίσματα, που εξέδιδαν πολλές ελληνικές κοινότητες σε τουρκοκρατούμενες περιοχές, υπό την κάλυψη της Εκκλησίας, τα προσχέδια του πρώτου ελληνικού νομίσματος, σε σχέδιο του Κερκυραίου γλύπτη Μιχαήλ Αξελού καθώς και ένα κινέζικο χαρτονόμισμα του 1.300 μ.Χ,. από τα παλαιότερα που υπάρχουν παγκοσμίως.

Εξάλλου η μεγάλη και σπάνια συλλογή δε θα μπορούσε να θεωρηθεί ολοκληρωμένη αν δεν περιείχε ολοκληρωμένες σειρές των τελευταίων χαρτονομισμάτων των κρατών-μελών της ευρωζώνης στο εθνικό τους νόμισμα, πριν από την αντικατάστασή τους με ευρώ.

Ωστόσο εκτός από χαρτονομίσματα η πλούσια συλλογή του Μουσείου περιλαμβάνει και εξαίρετο αρχειακό υλικό, όπως σπάνια έγγραφα, δεκάδες σφραγίδες, λογιστικά βιβλία, επιταγές, σφραγίδες, φωτογραφίες που σχετίζονται με την ιστορία της Ιονικής Τράπεζας, πίνακες, γραμματόσημα, ταξινομημένα σε πέντε μεγάλες ενότητες που βρίσκονται στα αντίστοιχα μεγάλα δωμάτια του 1ου ορόφου αλλά και σπάνιες σιδερένιες μήτρες που χρησιμοποιήθηκαν για την εκτύπωση των χαρτονομισμάτων από τους αγγλικούς οίκους Perkins, Bacon and Petch, καθώς και από τους Bradbury Wilkinson and Co.

Στο δεύτερο όροφο του Μουσείου μπορείτε να παρακολουθήσετε μέσω κατατοπιστικών μακετών, οι οποίες ξεχωρίζουν για τη λεπτομέρεια και την πλούσια εικονογράφηση τους, τους σύγχρονους τρόπους παραγωγής χαρτονομισμάτων, από το αρχικό στάδιο έως την πακετοποίηση.

Μαθαίνετε πως σχεδιάζεται αρχικά και στη συνέχεια πως κατασκευάζεται ένα χαρτονόμισμα: πώς χαράσσεται η μακέτα σε πλάκες μετάλλου, πώς κατασκευάζεται το ειδικό χαρτί για την αποφυγή πλαστογραφιών, πώς ενσωματώνεται το υδατόσημο πάνω στο χαρτονόμισμα και, τέλος, πως γίνεται η επεξεργασία στα σύγχρονα μηχανήματα εκτύπωσης πώς τυπώνεται, πως φυλάσσεται και τέλος πως διανέμεται και φτάνει τελικά στα χέρια μας το νέο αλλά και πως καταστρέφονται σε ειδικούς κλιβάνους τα παλιά.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το τμήμα που αφορά την κατασκευή του υδατόσημου, πριν ενσωματωθεί στο χαρτονόμισμα ενώ στο μικρό εργαστήριο μπορείτε να παρακολουθήσετε τη διαδικασία χάραξης των σχεδίων στις μεταλλικές πλάκες.

Η διοίκηση της τότε Ιονικής Τράπεζας επέλεξε να εγκαταστήσει το Μουσείο σε πτέρυγες του ιστορικού πρώτου κτιρίου, που τη φιλοξένησε, ως φόρο τιμής τόσο στην Κέρκυρα όσο και στο ίδιο το θαυμάσιο νεοκλασικό.

Λειτουργεί καθημερινά (εκτός Δευτέρας και Τρίτης) από τις 9 π.μ. έως τις 3 μ.μ. με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.

Διεύθυνση: Πλατεία Ηρώων Κυπριακού Αγώνα, στην Πλακάδα του Αγίου Σπυρίδωνα.

Τηλέφωνο: 26610 41552

ΜΟΥΣΕΙΟ ΧΑΡΤΟΝΟΜΙΣΜΑΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ